Log in

Στα χνάρια της προσφυγιάς | Τιμήθηκε η μνήμη του ξεριζωμού

Γράφει η Γεωργία Ανδριώτου.

Η μνήμη του ξεριζωμού των προσφύγων προγόνων μας από τη Μικρά Ασία τιμήθηκε αυτό το καλοκαίρι όπως της αρμόζει, στον τόπο που τους υποδέχτηκε με ανθρωπιά, αλλά και στον ίδιο τόπο με τα ερμητικά κλειστά παραθυρόφυλλα. Τα 100 χρόνια μετά την καταστροφή ζωντάνεψαν και πάλι από το αίμα, τον καημό και την απόγνωση ενός σκληρού και αμείλικτου ξεριζωμού, αλλά και μέρωσαν με τα τραγούδια και με τους χορούς τους, που αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας.

Ήταν δύσκολο να παρευρεθεί κανείς σε όλες τις εκδηλώσεις που ήταν αφιερωμένες στις μικρασιατικές ρίζες μας, αν και υπάρχουν κι άλλες που ακολουθούν. Είναι βέβαιο πως η καθεμιά από αυτές έβαλε το δικό της λιθαράκι και έδεσε σαν μερακλίδικο γλυκό του κουταλιού τη μουσική και τη λαογραφική παράδοση με τις μαρτυρίες για τους καιρούς της ευφορίας και τις μέρες του ξεριζωμού.

 

Θα σταθώ στις τρεις εκείνες που με συγκίνησαν ιδιαίτερα, αλλά και δένουν τη ζωή των ανθρώπων μας στην αντίπερα όχθη με μια αόρατη κλωστή. Η έκθεση Μικρασιατικού Πολιτισμού στην Καλλονή από την Ένωση Μικρασιατών Δήμου Δυτικής Λέσβου παρουσίασε αντικείμενα, είδη ρουχισμού και καθημερινής χρήσης που έφτασαν εδώ αποτυπώνοντας μια ποιότητα ζωής πολύ καλύτερη από αυτή γνώριζε ο τόπος μας μέχρι τότε. Δεν μπορούσες παρά να νιώσεις συγκίνηση και δέος μπροστά στα μωρουδιακά, στο λευκό νυφικό, στις πορτραιτοθήκες, στο ξύλινο κεντημένο γυναικείο τσαντάκι, στα φινετσάτα φλιτζανάκια του καφέ… Η φαντασία τα διαπερνούσε για να ταξιδέψει καρσί και να δει πίσω από τις λευκές κουρτίνες των παραθυριών νεαρές κοπέλες να κάνουν όνειρα, μανάδες να κανακεύουν τα μωρά τους, νοικοκυραίους να απολαμβάνουν μια ήρεμη ζωή στα σπιτικά τους.

Μπορεί να είναι εικόνα εσωτερικός χώρος

Στην έκθεση του Συλλόγου Κυριών και Δεσποινίδων Μήθυμνας «Η αγάπη» μπορούσε να δει κανείς την άλλη πλευρά της ιστορίας. Η κυρίες της τοπικής αστικής κοινωνίας ίδρυσαν τον σύλλογο για να εμψυχώσουν και να συμπαρασταθούν στους στρατιώτες τους, αλλά και να ενισχύσουν τις άπορες οικογένειες και τα ορφανά που έμειναν πίσω. Τα δέματα της πρώτης τους αποστολής στους στρατιώτες περιείχαν κάλτσες, μαντήλια, τσιγάρα και υλικό αλληλογραφίας. Τι παρηγοριά να ήταν οι ευχαριστήριες επιστολές τους με τα όμορφα καλλιγραφικά γράμματα, απόδειξη πως ήταν ζωντανοί! Άραγε σε ποια ανάπαυλα του μετώπου να τα είχαν γράψει; Με ποια λαχτάρα για τον αγαπημένο τόπο που τους στερούσε ο πόλεμος; Ποια λατρεμένη άραγε μορφή να αναδυόταν μέσα στον καπνό της πρώτης ρουφηξιάς του τσιγάρου τους; Τους φαντάζεσαι να λογίζονται, να νοσταλγούν, να φοβούνται, να ρίχνονται στη μάχη μακριά από τον τόπο που τους γέννησε.

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

 

Κι ενώ μέχρι τώρα η φαντασία πλάθει τα πρόσωπα μέσα στα όρια του ρεαλισμού της ανθρώπινης ζωής, οι αφηγήσεις στην εκδήλωση μνήμης του Συλλόγου Μικρασιατών Σκάλας Λουτρών «Το Δελφίνι» που έμειναν ζωντανές στους πρόσφυγες της τρίτης γενιάς, έρχονται σκληρές κι αδίστακτες να μιλήσουν για τον διωγμό, για τον θάνατο, για την απόγνωση. Οι αφηγητές φύλαξαν στον κόρφο τους τις σκόρπιες μνήμες, τα σκοτεινά βλέμματα, τη σιωπή των παππούδων και των γιαγιάδων τους. Οι ίδιοι λύγισαν, η φωνή τους έγινε λυγμός και η δική μας καρδιά σφίχτηκε, τα μάτια βούρκωσαν για τον γιο που σκότωσαν μπροστά στα μάτια της μάνας του, για τον αδελφό που έτρεξε να φέρει λίγες σταφίδες για το ταξίδι, αλλά τον έσφαξαν πριν προλάβει να επιστρέψει σώος στο καράβι, για το μικρό αγόρι που παρέδωσε η μάνα στην ξένη αγκαλιά με την παράκληση «να το σώσεις, να το σώσεις από τους Τούρκους».

Μπορεί να είναι εικόνα 7 άτομα και άτομα που στέκονται

Να γιατί οι πρόσφυγες δεν ήθελαν να μιλάνε για τον ξεριζωμό. Δεν ήθελαν να θυμούνται τη φρίκη του θανάτου, τη μυρωδιά του ζεστού αίματος που πότισε τα σοκάκια που είχαν περπατήσει, δεν ήθελαν να θυμούνται τον τρόμο και την απόγνωση. Το μόνο που ήθελαν ήταν να επιστρέψουν μια μέρα πίσω στα σπίτια τους, να θάψουν τους νεκρούς τους, να καταλαγιάσουν τον καημό τους και να πάρουν πίσω τη ζωή τους που λεηλατήθηκε. Μέχρι τότε σιωπούσαν τον εφιάλτη τους προσμένοντας ένα θαύμα που δεν ήρθε ποτέ!

Οι ιστορίες τους έμειναν ανείπωτες ή ανολοκλήρωτες και είναι χρέος μας να καταγράψουμε όση μνήμη έχει απομείνει από τη ζωή τους. Αυτές οι ιστορίες είναι για πολλούς οι ρίζες μας. Απλώνονται νοσταλγικά κάτω από τα νερά του Αιγαίου, που υπήρξαν μάρτυρες της οδύνης που κουβαλούσαν μέσα τους οι βάρκες. Και βγαίνουν και φτάνουν στην αντίπερα στεριά αναζητώντας τα αγαπημένα σοκάκια του δικού τους μαχαλά για να γυρίσουν το κλειδί στην πόρτα. Να νιώθουμε περήφανοι γι’ αυτές τις ρίζες της αξιοσύνης, της καλοσύνης και της περηφάνιας. Αυτές είναι η προίκα μας και η προίκα που ανήκει στα παιδιά μας.

Αναρτηση Σχολιου

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.


Warning: current() expects parameter 1 to be array, null given in /var/www/vhosts/kalloninews.gr/httpdocs/modules/mod_weather_gk4/helper.php on line 333

Καλλονή

Kalloninews - Το κέντρο της ενημέρωσης